Προσκυνηματική εκδρομή στην Αγία Λαύρα, Μέγα Σπήλαιο, Καλάβρυτα, Άγιο Ανδρέα Πάτρας

Προσκυνηματική εκδρομή στην Αγία Λαύρα, Μέγα Σπήλαιο, Καλάβρυτα, Άγιο Ανδρέα Πάτρας

Την Τρίτη 16 Οκτωβρίου, σε μια θαυμάσια μέρα, γράφτηκε ο επίλογος των εκδρομών του Συνδέσμου μας για το 2018, με μια υπέροχη, γεμάτη συγκινήσεις, προσκυνηματική εξόρμηση σε μέρη που λάμπρυναν τη χώρα και την ιστορία μας στην Επανάσταση του 1821 και στο έπος του 1940, σε χώματα που βάφτηκαν από το άλικο αίμα εκατομβών ηρώων και μαρτύρων, θυμάτων του ναζισμού και της γερμανικής θηριωδίας, που πέρασαν στην αθανασία και τα ονόματά τους γράφτηκαν με χρυσά γράμματα στις δέλτους της ιστορίας, στο χώρο όπου υψώθηκε το λάβαρο του 1821, για να κατακτήσουμε την πολυπόθητη ελευθερία της υπόδουλης σε ξένους ζυγούς πατρίδας μας.Πρώτος σταθμός μας το ιστορικό και παλαίφατο μοναστήρι της Αγίας Λαύρας του 10ου αιώνα μ.Χ., στον περίβολο του οποίου υψώθηκε το λάβαρο οτυ 1821 από τον Παλαιών Πατρών Γερμανό, που ευλόγησε τους επαναστάτες και κήρυξε την Επανάσταση. Η Μονή ιδρύθηκε από ένα συνασκητή του Αγ. Αθανασίου του Αθωνίτη, το μοναχό Ευγένιο, το 961 μ.Χ. Στις 14 Δεκεμβρίου του 1943 η Μονή πυρπολήθηκε και εκτελέστηκαν από τους Ναζί, όσοι μοναχοί δεν είχαν εγκαταλείψει το μοναστήρι. Τέλος το 1950 αναστηλώθηκε στη σημερινή της μορφή και στην πορεία της υπήρξε πατριαρχική, σταυροπηγιακή και “βασιλική” με 1000 μοναχούς στη μεγαλύτερη ακμή της.

Στο εντυπωσιακό μουσείο της Μονής ο πολυτιμότερος θησαυρός είναι το λάβαρο της ορκωμοσίας των αγωνιστών του 21, δηλαδή η πρώτη σημαία του ελληνικού έθνους, σε περίοπτη θέση μαζί με τα όπλα των αγωνιστών του 1821. Επιπλέον, ο επιτάφιος του 1754, κεντημένος στη Σμύρνη, η εικόνα του Αγίου Γεωργίου κεντημένη στην Κωνσταντινούπολη από την “Κοκόνα του Ρολογά”, πολύτιμα Ευαγγέλια, όπως το δωρηθέν από την Αυτοκράτειρα της Ρωσίας Αικατερίνη Β’  τη Μεγάλη, τα χρυσοκέντητα άμφια του Παλαιών Πατρών Γερμανού, εγκόλπια, ξυλόγλυπτοι σταυροί, Άγια Ποτήρια και αρχαιολογικοί θησαυροί από τις ανασκαφές.

Επίσης στο καθολικό της Ιεράς Μονής, που τιμάται στη μνήμη της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ξεχωρίζει η κάρα του “Αγίου Αλεξίου, του ανθρώπου του Θεού”, πολιούχου της μαρτυρικής πόλης των Καλαβρύτων, η μνήμη του οποίου τιμάται στις 17 Μαρτίου και είναι δωρεά του Αυτοκράτορα Μανουήλ Παλαιολόγου το 1398. Υπάρχουν επίσης η κάρα του Αγίου Φιλαρέτου του Ελεήμονος, λείψανα του Αγίου Παντελεήμονος, της Αγίας Παρασκευής, των Αγίων Αναργύρων.

Αναχωρούμε από τη Μονή, γεμάτοι συγκίνηση και εθνική υπερηφάνεια και συνεχίζουμε με τη συγκλονιστική επίσκεψη στο Ηρώο του Ολοκαυτώματος των Καλαβρύτων του 1940. Τα Καλάβρυτα βίωσαν με το σκληρότερο τρόπο τα ναζιστικά γερμανικά αντίποινα κατά τη διάρκεια της Κατοχής. Όταν οι αντάρτες σκότωσαν 88 γερμανούς αιχμαλώτους, οι Γερμανοί για εκδίκηση σύγκεντρωσαν τον ανδρικό πληθυσμό από 12 ετών και πάνω στη Ράχη του Καππή και εκτέλεσαν περισσότερους από 800 άνδρες στις 13 Δεκεμβρίου του 1943, ενώ έκαψαν ολοσχερώς την πόλη. Στο ιερό αυτό προσκύνημα μας στον τόπο της θυσίας, ζήσαμε συγκλονιστικές στιγμές, ακούγοντας από την κασέτα την περιγραφή των δραματικών γεγονότων από την ηθοποιό Άννα Συνοδινού. Ρίγη συγκινήσεως και οργή πλημμύρισε τις ψυχές μας για τη θηριωδία των ναζιστών. Σήμερα, ένας μεγάλος Σταυρός στη ράχη του λόγου, θυμίζει το αποτρόπαιο έγκλημα, ενώ στις στήλες που περιβάλλουν τον κεντρικό χώρο, αναγράφονται τα ονόματα των οικογενειών των εκτελεσθέντων. Στην κατακόμβη είναι κρεμασμένα μικρά καντήλια ισάριθμα με τις οικογένειες των εκτελεσθέντων. Δίπλα από την κατακόμβη δεσπόζει το πέτρινο γλυπτό της πονεμένης μάνας, έμβλημα του Δήμου και σύμβολο της ανθρώπινης υπομονής και καρτερικότητας.

Με πικραμένη την καρδιά και δακρυσμένα μάτια, εγκαταλείπουμε τον τόπο του ολοκαυτώματος και οδεύουμε προς τη μικρή ορεινή κωμόπολη του Ν. Αχαϊας, τα ιστορικά και μαρτυρικά Καλάβρυτα. Η λέξη ετυμολογείται από το καλός + βρύω = ανθίζω, αφθονώ, αναβλύζω αφού τα Καλάβρυτα φημίζονται για τα άφθονα νερά και τις πηγές τους. Από το ρήμα βρύω προέρχονται και οι λέξεις βρύση, βρύο (μούσκλο), έμβρυο. Εκεί, επισκεφθήκαμε το ιδιαίτερα ενδιαφέρον Δημοτικό Μουσείο Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος που φιλοξενείται στο Δημοτικό Σχολείο όπου είχαν κλειστεί οι γυναίκες και τα παιδιά του χωριού την ώρα της εκτέλεσης. Περιηγηθήκαμε τις καλαίσθητες αίθουσες και ξεναγηθήκαμε επαρκώς για τα γεγονότα της εποχής ζώντας νοερά το δράμα και τη φρίκη των ανθρώπων.

Στη συνέχεια, γευματίσαμε στα γραφικά ταβερνάκια στον κεντρικό πεζόδρομο του χωριού, περάσαμε έξω από το μεγαλοπρεπή ναό του πολιούχου “Αγίου Αλεξίου, του Ανθρώπου του Θεού” και αναχωρήσαμε για το Μέγα Σπήλαιο. Μαγευτική η διαδρομή και η θέα του θρυλικού μοναστηριού, κτισμένου στο κοίλωμα ενός πανύψηλου βράχου με τους οκτώ ορόφους του μας εντυπωσιάζει. Κατά την παράδοση, το μοναστήρι ιδρύθηκε το 362 μ.Χ. από τους μοναχούς Συμεών και Θεόδωρο, οι οποίοι στα Ιεροσόλυμα βλέπουν μια οπτασία με την εντολή να μεταβούν στην Αχαϊα και να βρουν την Ιερή Εικόνα της Παναγίας από μαστίχα και κερί, που φιλοτέχνησε ο Ευαγγελιστής Λουκάς. Ύστερα από πολλές περιπλανήσεις συνάντησαν το 362 μ.Χ. την κόρη Ευφροσύνη, βοσκοπούλα από το χωριό Ζαχλωρού, που τους οδήγησε στο σπήλαιο όπου βρισκόταν η Ιερή Εικόνα, την οποία είχε ανακαλύψει η ίδια “Θεία Βουλή” και με την οδηγία ενός τράγου από το κοπάδι της, που πήγαινε στο σπήλαιο για να πιεί νερό από την πηγή που υπήρχε εκεί. Η πηγή αυτή, μαρμάρινη σήμερα, αποτελεί το γνωστό αγίασμα με το όνομα “η Πηγή της Κόρης”, ενώ η Ευφροσύνη τιμάται ως Αγία.

Η εικόνα της Θεοτόκου είναι ανάγλυφη, πάχους τριών πόντων και παριστά τη Θεοτόκο με το κεφάλι να γέρνει ελαφρά προς τα αριστερά, ενώ στο δεξί της χέρι κρατά το Θείο Βρέφος. Ο Ιησούς με το αριστερό του χέρι κρατά την Παρθένο, ενώ με το δεξί κρατά το Ευαγγέλιο.

Κατά την επανάσταση του 1821, η Μονή αποτέλεσε φάρο της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού, αλλά και το κέντρο αντίστασης κατά των κατακτητών και παρότι δέχτηκε πολλές επιθέσεις, ποτέ δεν κατακτήθηκε. Το γεγονός που ξεχώρισε ήταν η απόκρουση της επέλασης του Ιμπραήμ τον Ιούνιο του 1827. Το μοναστήρι γιορτάζει το δεκαπενταύγουστο στη μνήμη της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.

Εντυπωσιασμένοι από όσα θαυμαστά αντικρύσαμε στο Μέγα Σπήλαιο, αναχωρήσαμε για την Πάτρα, στο τελευταίο προσκύνημά μας, στον επιβλητικό και μεγαλοπρεπή Ναό του Αγίου Ανδρέα, πολιούχου της πόλεως. Η κατασκευή του βυζαντινού ρυθμού ναού, ξεκίνησε το 1908 υπό την επίβλεψη του αρχιτέκτονα Αναστασίου Μεταξά και εγκαινιάστηκε 66 χρόνια αργότερα το 1974, τον Σεπτέμβριο από τον τότε Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Σεραφείμ. Πάνω στον κεντρικό θόλο υπάρχει ένας επίχρυσος σταυρός μήκους 5 μέτρων και στους υπόλοιπους θόλους υπάρχουν 12 μικρότεροι σταυροί που συμβολίζουν τον Ιησού και τους 12 αποστόλους του. Είναι ο μεγαλύτερος ορθόδοξος βυζαντινός ναός στην Ελλάδα και ο τρίτος μεγαλύτερος στα Βαλκάνια μετά τον καθεδρικό ναό του Αγίου Σάββα στο Βελιγράδι και τον καθεδρικό ναό Αλεξάντερ Νέφσκυ στη Σόφια.

Η Τιμία Κάρα του Αποστόλου επιστράφηκε στην Πάτρα από τη Βασιλική του Αγίου Πέτρου στη Ρώμη το Σεπτέμβριο του 1964, υπό τις οδηγίες του Πάπα Παύλου Δ’. Μετά τη λιτάνευση στους δρόμους της πόλης, τοποθετήθηκε σε ειδική ασημένια λειψανοθήκη στο εσωτερικό του ναού. Ο σταυρός του Αποστόλου παραδόθηκε στις 19 Ιανουαρίου 1980 στον Μητροπολίτη Πατρών Νικόδημο, από την αντιπροσωπεία της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Ο Ανδρέας μαζί με τον αδερφό του Πέτρο, ήταν οι πρώτοι που κλήθηκαν και ακολούθησαν τον Χριστό. Έτσι ο Ανδρέας αποκαλείται και “Πρωτόκλητος”.

Με ορμητήριο την Πάτρα ο Ανδρέας κήρυττε σε όλη την Αχαϊα την εποχή που ήταν ανθύπατοι ο Λέσβιος και ο διάδοχός του ο Αιγειάτης. Εκεί η διδασκαλία του καρποφόρησε και με τις προσευχές του θεράπευσε θαυματουργικά πολλούς ασθενείς. Ακόμα και η Μαξιμίλλα, σύζυγος του ανθύπατου Αιγεάτου, αφού την θεράπευσε ο Απόστολος από τη βαριά αρρώστια που είχε, πίστεψε στο Χριστό. Το γεγονός αυτό εκνεύρισε τον ανθύπατο που με την παρότρυνση ειδωλολατρών ιερέων συνέλαβε τον Ανδρέα και τον οδήγησε στο μαρτύριο με σταυρικό θάνατο, πιθανώς την εποχή του διωγμού του Νέρωνα. Το λείψανο του έθαψε με ευλάβεια ο πρώτος επίσκοπος Πατρών Στρατοκλής.

Το Οικουμενικό Πατριαρχείο τιμά τον πολιούχο της Πάτρας Απόστολο Ανδρέα, ως ιδρυτή και πρώτο επίσκοπο Βυζαντίου και στις 30 Νοεμβρίου, ημέρα μνήμης του, τελεί τη θρονική του εορτή.

Σ’ αυτόν λοιπόν το λαμπρό και μεγαλειώδη ναό του πρωτόκλητου Αποστόλου Ανδρέα, προσκυνήσαμε με ευλάβεια και πίστη θερμή την Τίμια του Κάρα, τον Σταυρό του Μαρτυρίου του και έμπλεοι από τη χάρη και την ευλογία του, πήραμε το δρόμο της επιστροφής για το Αγρίνιο.

Έτσι ολοκληρώθηκε με απόλυτη επιτυχία κι αυτή η τελευταία εκδρομή του Συνδέσμου μας για το 2018. Στα πρόσωπα όλων μας ήταν έκδηλη η συγκίνηση, η χαρά και η ικανοποίηση για τα όσα θαυμάσια και ιερά ζήσαμε, στη διάρκεια της ωραίας αυτής ημέρας. Η παρουσία μας σε μέρη μαρτυρικά και αγιασμένα, ποτισμένα από το αίμα ηρώων και μαρτύρων που με αυταπάρνηση θυσιάστηκαν για την ελευθερία της πατρίδος, μας τόνωσε το εθνικό και θρησκευτικό συναίσθημα, μας ανύψωσε ψυχικά και πνευματικά, μας κατέδειξε πως η Αρετή και η Αθανασία κατακτώνται μόνο με αγώνες και αίμα, πως το τίμημα της ελευθερίας είναι ο θάνατος, πως ο Γολγοθάς οδηγεί στην Ανάσταση.

Θα πρέπει λοιπόν να αισθανόμαστε αιώνια ευγνωμοσύνη και σεβασμό για όσους “κινούντες από το χρέος” και “φυλάττοντας θερμοπύλας”, μας προσέφεραν το πολύτιμο δώρο της ελευθερίας, να γίνουμε κι εμείς άξιοι μιμητές τους, δίνοντας καθημερινά τον αγώνα για την αρετή, την ηθική μας εξύψωση, την προσωπική μας καταξίωση, την προσήλωση στα ιδανικά και τις αξίες του έθνους, ώστε να βλέπουμε την πατρίδα μας να προκόβει, να μεγαλουργεί, να γεννά τέκνα άξια να ζουν μέσα σ’ αυτήν με ειρήνη, ενότητα, αγάπη και αδελφοσύνη.

Κλείνοντας θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε “εκ βαθέων” όλα τα εκλεκτά μέλη και τους φίλους του Συνδέσμου μας, για την ολοπρόθυμη και πρόσχαρη συμμετοχή τους σ’ όλες τις εκδηλώσεις μας, για την αγαστή συνεργασία μας, για την υποδειγματική τους συμπεριφορά, που είχαν σαν αποτέλεσμα να ζήσουμε ωραίες και μοναδικές στιγμές, μεγάλες συγκινήσεις και πρωτόγονες εμπειρίες, αναβαπτισμένοι κάθε φορά στην κολυμβήθρα του Ελληνισμού και της Ορθοδοξίας.

Καλή αντάμωση στο νέο έτος 2019

Με εκτίμηση και αγάπη.